اوليا بدانند ويژگي هاي کودکان 6 تا 12 سال
کلیه حقوق مادی و معنوی این سایت متعلق به پیش دبستانی و دبستان غیردولتی پسرانه نیکان کرج می باشد


مهمترین مسئله در پرورش و تربیت کودکان توجّه داشتن به خصوصیات طبیعی تکاملی آنها و داشتن توقعات معقول از
آنها است. مهمترین جنبه های تکاملی کودکان در این گروه سنی عبارتند از :

ویژگیها و توانایی های کودک 6 تا 7 ساله
تکامل اخلاقی
کودکان زیر 7 سال :
اولین مرحله تکامل اخلاقی در حوالی 5 سالگی ظاهر می شود و اساس درستی رفتار و اعمال تطابق آنها با مقام های
قدرت (پدر، مادر، مربی و ...) و پیروی از قواعد بازی است. برای مثل اگر از کودک پرسیده شود که چرا بایستی
این چنین عمل نمود پاسخی نظیر: «چون مامان این طوری میگه» خواهد داد. در این سنین کودک باور به این دارد
که خطای انجام شده آشکار خواهد شد و مجازات خواهد شد (مثلاً اگر زمین بخورد و پایش زخمی شود، تصور
خواهد نمود که بخاطر فلان خطا و یا دروغی است که گفته است، این حادثه رخ داده و مجازات شده است).
از طرف دیگر به دلیل اینکه کودکان در این سنین تک بُعدنگر هستند، نیت و انگیزه خطاکار در قضاوت آنها
جایگاهی ندارد و ملاک از قضاوت شدت خطای انجام شده و صدمات وارده است. برای مثال اگر کودکی در حین
بازی به طور اتفاقی باعث شکسته شدن 10 لیوان شود گناهکارتر و مستوجب مجازات بیشتری از کودکی خواهد بود
که به عمد یک لیوان را شکسته است.
سن ورود به مدرسه (7-6 سالگی) یکی از مراحل مهم تکاملی کودک است. از یک طرف بدلیل ورود به یک مرحله
خاص و بارز از تکامل عقلی ( از جمله کم رنگ شدن تفکر جادویی و خیال پردازی و شروع تفکر منطقی و شهودی)
و تکامل احساسی عاطفی امکان برقراری رابطه کلامی استدلالی راحت‌تر است اما از طرف دیگر بدلیل پیوستن به
یک جامعه وسیع و جدید (مدرسه و خصوصاً دیگر کودکان و معلم ها) میزان فشار روانی بر آنها افزایش می یابد و لذا
در ارتباط با کودکان، والدین با مشکلات بیشتری مواجه خواهند شد. اصول کلی برخورد با کمرویی، خجالت و
اضطراب اجتماعی کودکان در این سنین همانند سنین 2 تا 6 سالگی است با این تفاوت که بایستی برحسب مرحله
تکاملی کودک کمی در آنها تعدیل و تغییر ایجاد کرد. لذا ابتدا برخی از ویژگیهای تکاملی این دوران توضیح داده خواهد
شد و آنگاه شرح مفصلی بر آموزش مهارتهای اجتماعی و نیز نحوه برخورد با انواع خاصی از اضطراب و هراس
های اجتماعی (از جمله اضطراب یا هرس از مدرسه،هراس از اجرای نمایش یا صحبت کردن در برابر دیگران و
...) خواهیم داشت.
آنها از بسیاری بازی ها و فعالیت ها لذت می برند و خستگی ناپذیر هستند.
از نقاشی کشیدن و رنگ کردن لذت می برند.
قدرت بینایی آنها به اندازه بالغین می شود.
در انجام تمرین و بدست آوردن مهارت در برخی کارها کوشا هستند.
قادر به بازی با طناب و پریدن از روی آن هستند (می تواند جفت پا بپرد)
قادر به یادگیری دوچرخه سواری هستند.
مفهوم اعداد، توالی (مرتب کردن از بزرگ به کوچک یا کم به زیاد و ...) و این همان (عدم تغییر در کمیت با
وجود تغییر در شکل و ... ) را درک می کنند.
روز و شب و جهات (چپ، راست و ....) را درک می کنند.
می توانند اشکال پیچیده (مثلاً هرم) را تقلید کرده و بکشند.
می توانند زمان را بگویند.
قادر به درک و انجام حداقل سه دستور متوالی در آن واحد هستند (مثلاً برو آشپزخانه از کشوی سمت راست
یک لیوان بردار پر آب کن بیارش)
قادر به بیان جملات ساده و کامل (حداقل با 5 تا 7 کلمه) هستند.
می توانند کارکرد وسایل ساده را توضیح دهند و از آنها استفاده کنند.
قادر به شمارش عدد از کم به زیاد و برعکس هستند.
قادر به همکاری و مشارکت هستند.
در صورت مناسب بودن موقعیت می توانند کلک بزنند و تقلب کنند.
نسبت به دیگران، خواهر و برادر تا حدی و گاهی حسادت می ورزند.
می توانند ادای بزرگترها را درآورند و از آنها تقلید کنند.
ترجیح می دهند با دوستان هم جنس، بازی کنند.(پسرها با پسرها و دخترها با دخترها )
شرم و حیا در آنها بارز و نسبتاً شدید است.
ویژگیها و توانمندیهای کودکان 8 تا 9 ساله
توانمندی حرکتی و فیزیکی آنها پخته‌تر و ظریف‌تر است(نظیر جا خالی دادن، استفاده ماهرانه از انگشتان و ...)
به خوبی و راحتی می توانند لباس های خود را برتن کنند و موهای خود را شانه و مرتب کنند.
می توانند از ابزار (چکش، پیچ گوشتی و ...) بطور نسبتاً مناسب استفاده کنند.
می توانند برعکس بشمارند.
قادر به درک قول و قرار بوده و بسیار مقید به آن هستند.
از مطالعه لذت می برند (البته چیزهای جالب).
مفهوم فضا و کسر را درک می کنند.
به راحتی نقاشی و رنگ آمیزی می کنند.
اگر آموزش دیده باشند روزهای هفته و ماه های سال را می توانند به ترتیب نام ببرند.
از جمع کردن اشیاء و چیزهای مختلف (درست کردن کلکسیون) لذت می برند.
مسابقه و بازی های رقابتی را دوست دارند.
توجّه و گرایش به جنس مخالف ظاهر می شود ولی از ابراز و آشکار کردن آن خودداری می کنند.
شرم و حیا در آنها بارز و شدید است.
تمایل و علاقه به جمع و پیوستن به گروه های هم سن و سال خود و طرفداری از گروه های خاصل هنری یا
ورزشی دارند.
توانایی و ویژگیهای کودکان 10 تا 12 ساله
از نقاشی کردن لذت می برند.
می توانند از خود داستان های کوتاه بگویند و بنویسند.
نامه نوشتن را دوست دارند.
به خوبی می توانند بخوانند.
از بکار بردن تلفن لذت می برند.
دوستان برایشان بسیار مهم هستند و به تدریج جایگاه و اعتبار دوستان از والدین بیشتر خواهد شد (حداقل تا
اواخر نوجوانی)
تمایلشان به جنس مخالف شدیداً افزایش می یابد.
به والدین احترام می گذارند و آنها را دوست دارند.
از صحبت کردن با دیگران لذت می برند.
شرم و حیا در بالاترین حد خود قرار خواهد داشت.
آنچه که در زندگی اجتماعی به اعمال و رفتار ما ارزش، معنی و مفهوم می بخشد، در حیطه اخلاق قرار می گیرد و
اساس آن درست و غلط بودن یا خوب و بد بودن عمل است.
معیار و درک از این ارزیابی در سنین مختلف متفاوت و به قرار زیر است :
اولین مرحله تکامل اخلاقی در حوالی 5 سالگی ظاهر می شود و اساس درستی رفتار و اعمال تطابق آنها با مقام های
قدرت (پدر، مادر، مربی و ...) و پیروی از قواعد بازی است. برای مثل اگر از کودک پرسیده شود که چرا بایستی
این چنین عمل نمود پاسخی نظیر: «چون مامان این طوری میگه» خواهد داد. در این سنین کودک باور به این دارد
که خطای انجام شده آشکار خواهد شد و مجازات خواهد شد (مثلاً اگر زمین بخورد و پایش زخمی شود، تصور
خواهد نمود که بخاطر فلان خطا و یا دروغی است که گفته است، این حادثه رخ داده و مجازات شده است).
از طرف دیگر به دلیل اینکه کودکان در این سنین تک بُعدنگر هستند، نیت و انگیزه خطاکار در قضاوت آنها
جایگاهی ندارد و ملاک از قضاوت شدت خطای انجام شده و صدمات وارده است. برای مثال اگر کودکی در حین
بازی به طور اتفاقی باعث شکسته شدن 10 لیوان شود گناهکارتر و مستوجب مجازات بیشتری از کودکی خواهد بود
که به عمد یک لیوان را شکسته است.
  کودکان 7 تا 12 ساله :

برخلاف کودکان پیش‌دبستانی که قواعد و ملاک ها مطلق و بر اساس دوری از تنبیه هستند، در حوالی 8 سالگی
قوانین از حالت مطلق خارج شده و بر اساس نیاز، پاداش و انگیزه، قوانین و ملاک ها قابل تغییر و تعدیل خواهند
بود و به تدریج با پیدایش قدرت درک دیدگاه و نقطه نظرات دیگران، قضاوت پیچیده تر خواهد شد و در حوالی 10
تا 12 سالگی، برحسب داده های خانوادگی و فرهنگی و قدرت تجزیه و تحلیل مسائل و تکامل احساسی عاطفی حتی
کودک ممکن است در مواردی رفتار و عملی ضد اجتماعی و یا ضد قانون را نیز جایز بشمارد.
نکته: بطور کلی هر چه تکامل اخلاقی بیشتر می شود، صلاح فردی و منزلت انسانی بیش از قوانین اجتماعی مورد
توجّه قرار می گیرد و قایل شدن به تنبیه و مجازات کاهش می یابد و همانند تکامل و بلوغ عقلی بسیاری از افراد به
تکامل و بلوغ اخلاقی نمی رسند و در حد یک کودک 5 تا 9 ساله باقی می مانند.
ویژگیهای تکاملی کودکان 6 تا 12 ساله
کودکان 7 تا 12 ساله :
کمرويي، خجالت، ترسويي، اضطراب و ترس از مدرسه
تاليف: دکتر سيد اصغر ساداتيان
انتشارات ما و شما