روش هاي مقابله با مشکلات کمرويي و فقدان مهارت اجتماعي آموزش اداره خشم
کلیه حقوق مادی و معنوی این سایت متعلق به پیش دبستانی و دبستان غیردولتی پسرانه نیکان کرج می باشد
خشم قویترین و یکی از مهمترین احساسات و عواطف انسان است و یک نوع احساس هیجانی طبیعی (و نه لزوماً
سالم) در برابر شرایط ناخواسته و نامطلوب است. به عبارت دیگر، هر چیزی که به منزله تهدیدی برای جان و
سلامتی فرد تلقی شود و یا سدی در برابر نظرات، خواسته‌ها و یا امیال و نیازهای فرد ایجاد کند و یا مالکیت، ارزش
ها، احساسات و یا حرمت نفس شخص را زیر سؤال ببرد و یا خدشه دار کند و یا در کل، چیزها بر وفق مراد نباشند
باعث بوجود آمدن خشم (احساس) و یا عصبانیت (رفتار خشونت آمیز) در فرد می شود.
نشانه های فیزیکی خشم غالباً به صورت افزایش ضربان قلب، تندتند نفس کشیدن، قرمز شدن پوست (خصوصاً گونه
ها و گوش ها)، تغییر چهره (اخم کردن و ...) و تنش عضلات (از جمله فشار دادن دندانها به هم، مشت کردن و ...)
است. پاسخ و واکنش کودکان (و بالغین) در برابر موقعیت و عامل خشم برانگیز بر اساس سطح و درجه بلوغ عقلی،
احساسی و آموزه های خانوادگی و اجتماعی متفاوت و در یکی از گروه های زیر (و یا مجموعه ای از آنها) قرار می
گیرد :
سرکوب یا انکار : در این حالت کودک قضیه را بی ارزش یا کم اهمّیّت تلقی کرده و یا خود را ضعیف و ناتوان
تصور کرده و سعی می کند از عامل خشم برانگیز دوری کند. این نوع واکنش در طولانی مدت می تواند موجب
اختلالات روان تنی و یا رفتارهای تهاجمی- انفعالی شود و به صورت ناراحتی های جسمی (سردرد، کاهش تحمل
پذیری، اختلال گوارش یا ادراری و ...) و یا بدخلقی، ایرادگیری، عیب جویی افراطی، کینه توزی، حسادت،
واکنش تلافی جویانه و یا دیگر اختلالات رفتاری تظاهر کند.

خشونت و تهاجم : در این حالت فرد دست به رفتارهای تهاجمی (به کاربردن کلمات رکیک و یا برخورد
فیزیکی) می زند و در طولانی مدت به فردی عصبی مزاج و حساس تبدیل می شود و دچار مشکلات اجتماعی
جدی خواهد شد.
جا به جا کردن : فرد ناراحتی و خشم خود را بر سر چیزها یا افراد دیگری که هزینه کمتری برای او دارند،
خالی می کند (مثلاً شکستن اسباب بازی و ... ).

ابراز و اداره : در این نوع که سالم‌ترین نحوه برخورد با خشم است فرد به کمک عقل و منطق (به کمک پدر و
مادر یا معلم ...) همراه با جرأت و جسارت احساس خود را ابراز کرده و از حق و حقوق خود دفاع کرده و آن را
مطالبه می کند، بدون اینکه به حقوق و حریم دیگران تجاوز کند.
برای رسیدن کودک به این سطح از توانایی بایستی نکات زیر را بکار بست :
-الگوی خوبی برای او باشید: پدر و مادر مهمترین الگوهای آموزشی فرزندانشان هستند. لذا اولین اقدام در
آموزش اداره خشم به فرزند، اصلاح آن در خود است.

- بدست آوردن آرامش: در زمان اوج احساسات و هیجانات، فعالیت قسمت ادراکی و عقلانی مغز کاهش می یابد
و اولین قدم در اداره خشم، کنترل و پشت سرگذاشتن این مرحله (تخفیف علائم فیزیکی خشم) است. برای این
منظور بایستی به محض مشاهده علایم خشم با ذکر احساس کودک به او گفته شود که در چنین مواردی بلافاصله
یک نفس عمیق کشیده و از 1 تا 5 یا 10 (یا بالعکس) بشمارد و یا با خود چندین بار بگوید آرام باش یا تغییر
موضع و حالت بدهد (مثلاً چند بار جفت پا بالا بپرد (یا پای خود را به زمین بکوبد) تا اینکه آرامش نسبی خود را
بدست آورد. )

- بکار بردن تکنیک حل مسئله: پس از آرامش نسبی بایستی روش برخورد با مسائل و مشکلات آموزش داده
شود.
نکته: عامل بسیاری از موارد خشـم ریشـه در باورهای نادرست (غلـط یا خصمانـه پنداشـتن نظـرات و رفتارهای
متفاوت دیگران) و خودخواهی و خومحوری دارند و برای کاهش خشم بایستی در این موارد کار اصولی کرد.

کمرويي، خجالت، ترسويي، اضطراب و ترس از مدرسه
تاليف: دکتر سيد اصغر ساداتيان
انتشارات ما و شما